Deze bladzijde weergeven in het: Frans Nederlands Engels
  ZOEKEN

Federaal Agentschap voor de veiligheid van de voedselketen
Zoeken van A tot Z
Ziekte van Newcastle (Newcastle disease (ND) / paramyxovirose)


Newcastle disease (ND) / paramyxovirose
Vaccinatie tegen ND
Situatie in België
Maatregelen
Wetgeving
Praktische fiche
FAQ versie 8.2
 
Informatie voor de internationale handel
- EN-pagina

- Eindrapport aan de OIE, afsluiting van het evenement (16/08/2018 (OIE)

- Declaratie van de CVO

- OIE officieel attestatie (Zelfverklaring van België over de ziektevrije status van Newcastle disease free)






Wat is de ziekte van Newcastle?

  Verschijnselen en verloop van de ziekte

De ziekte van Newcastle is een zeer besmettelijke virusziekte, waar vrijwel alle vogels (wilde en tamme) gevoelig voor zijn. De ziekte wordt veroorzaakt door het Newcastle disease (ND) virus, waarvan verschillende stammen bestaan. Afhankelijk van de virusstam en de getroffen vogelsoort zijn de ziekteverschijnselen meer of minder ernstig:
  • ademhalingsproblemen
  • stoornissen van het spijsverteringsstelsel
  • verminderde eetlust
  • sufheid
  • verminderde leg

Bij besmetting met een erg agressieve stam, treden daarnaast ook zenuwsymptomen en een massale sterfte op.

De mens is niet gevoelig voor de ziekte. De consumptie van eieren, kippenvlees en kippenproducten vormt dan ook geen enkel risico. Er bestaat geen gevaar voor de volksgezondheid.


Verspreiding

Het ND-virus wordt verspreid door direct contact met besmette vogels, door contact met besmet materiaal (bijvoorbeeld voeder of drinkwater, verontreinigd door uitwerpselen), of via de lucht.

Bij het uitkippen kunnen kuikens besmet worden door virusdeeltjes die zich op de eierschaal bevinden.


Preventie en bestrijding

Sinds 1993 moeten in België gevaccineerd worden:
  • alle dieren van pluimveehouderijen waar meer dan 100 stuks pluimvee worden gehouden;
  • alle pluimvee op verzamelingen (tentoonstellingen, wedstrijden, prijskampen, markten e.d.);
  • duiven die deelnemen aan wedstrijden (vluchten) en verzamelingen (bijv. tentoonstellingen).

Dankzij deze verplichte vaccinatie is de kans op een uitbraak klein en is het risico van verspreiding van het virus beperkt. In de afgelopen 20 jaar is er dan ook geen enkel geval van ND meer in professionele pluimveehouderijen geconstateerd.

ND is een aangifteplichtige ziekte. Dit houdt in dat symptomen die wijzen op een besmetting met ND door de houder en/of dierenarts onmiddellijk moeten worden gemeld aan de lokale controle-eenheid van het FAVV (LCE). Het FAVV start dan de in de wetgeving voorgeschreven onderzoeken en bestrijdingsmaatregelen.

Pluimveebedrijven besmet met ND worden geruimd (waarbij alle pluimvee wordt gedood en vernietigd). Het bedrijf wordt nadien gereinigd en ontsmet. De omliggende pluimveehouderijen en contactbedrijven worden onderzocht op aanwezigheid van het virus. Verder worden er rond de haard een beschermingsgebied (straal van 3 km) en een toezichtsgebied (straal van 10 km) afgebakend waarin beperkende maatregelen van kracht zijn. De maatregelen in deze zones hebben betrekking op de vaccinatieverplichting, de bioveiligheid op de pluimveehouderijen en op het vervoer van pluimvee.

In geval van een ND-besmetting bij duiven (ook wel paramyxovirusinfectie genoemd), gelden er andere maatregelen: er wordt dan een zone van 500 m rond de haard afgebakend waarin alle pluimvee, ook van particulieren, gevaccineerd moet worden en waar vervoersbeperkingen voor pluimvee van kracht zijn. Afhankelijk van de situatie in de haard, worden de besmette duiven opgeruimd, dan wel opgesloten gedurende tenminste 60 dagen.



Naar boven


Vaccinatie tegen de ziekte van Newcastle

  Vaccinatie tegen ND is verplicht voor alle pluimveebedrijven met meer dan 100 stuks pluimvee. De bedrijfsverantwoordelijke moet daartoe een beroep doen op een erkende dierenarts om de vaccinatie uit te voeren. Na afloop van de vaccinatie vult de dierenarts het vaccinatieregister in en ondertekent dit.

Voor wat betreft het pluimvee op verzamelingen (tentoonstellingen, wedstrijden, prijskampen en markten zijn te beschouwen als verzamelingen), ondertekent de dierenarts een vaccinatiebewijs waarvan het origineel bestemd is voor de eigenaar en hijzelf een kopie bewaart.

Voor wat betreft duiven die deelnemen aan wedstrijden en verzamelingen, stelt de dierenarts een vaccinatiebewijs (PDF) (23/02/2011) op.
Dit bewijs moet door de eigenaar van de duiven bij deelname aan wedstrijden of verzamelingen voorgelegd worden aan de organisator van het evenement. De duivenhouder houdt het origineel van het vaccinatiebewijs, de dierenarts bewaart er een kopie van.

Het ND-vaccin biedt een goede (maar geen 100%) bescherming tegen de ziekte. Als ND wordt vastgesteld op een pluimveebedrijf, dan is de voorgeschreven preventieve vaccinatie een voorwaarde voor vergoeding van de opgeruimde dieren.

Pluimvee, dat te koop wordt aangeboden op een markt, moet binnen de drie maanden voorafgaand aan de verkoop gevaccineerd zijn met een geïnactiveerd geadjuveerd vaccin.

Een vaccin moet steeds toegelaten zijn in België.



Naar boven


Situatie in België

  Gevallen bij duiven

Gevallen van duifspecifieke stammen van paramyxovirose komen nog frequent voor. Deze zijn meestal een gevolg van een gebrekkige vaccinatie (niet alle vogels van de til werden gevaccineerd, jonge duiven werden niet tijdig gevaccineerd, de vaccinatie werd niet tijdig herhaald,...) in combinatie met een regelmatige blootstelling aan ND-virussen.
In 2009 werden 8 gevallen van paramyxovirose bij duiven geconstateerd , in 2010 negen gevallen, in 2011 negen gevallen, in 2012 acht gevallen, in 2013 vier gevallen, in 2014 vier gevallen, in 2015 één geval, in 2016 één geval, in 2017 zes gevallen en in 2018 twee gevallen.

Datum Plaats
29/03/2019 Doornik (Henegouwen) - de zone werd opgeheven

Uitbraken op professionele pluimveehouderijen

Sinds 4 juli 2018 werden 3 gevallen van de ziekte van Newcastle ontdekt op professionele pluimveebedrijven in Haaltert en in Zulte (Oost-Vlaanderen) en in Waregem (West-Vlaanderen).

Datum Plaats Beschrijving van de zones Opheffen zone
04/07/2018 Haaltert (Oost-Vlaanderen) Toezichtsgebied 04/08/2018
09/07/2018 Zulte (Oost-Vlaanderen) Toezichtsgebied 08/08/2018
17/07/2018 Waregem (West-Vlaanderen) Toezichtsgebied 16/08/2018


Gevallen bij hobbyhouders

Eerder dit jaar, voor het eerst sinds 1998, werd ook een eerste geval van ND bij sierkippen van een hobbyhouder vastgesteld. Sindsdien werden er nog 16 andere gevallen bij hobbyhouders ontdekt.
In alle gevallen werd een nieuwe virusstam geïdentificeerd. Het gaat om een stam die al aanwezig was in Zuidoost-Azië en die zich snel verspreid heeft in het Midden-Oosten, Noord-Afrika en Oost-Europa. Deze stam werd recent ook geïdentificeerd in het Groothertogdom Luxemburg.

Datum Plaats Opheffen zone
26/04/2018 Herstal (Luik) 23/08/2018
14/06/2018 Kessel (Antwerpen) 20/07/2018
14/06/2018 Soignies (Henegouwen) 12/07/2018
14/06/2018 Verviers (Luik) 12/07/2018
22/06/2018 Villers-la-Ville (Waals Brabant) 17/07/2018
26/06/2018 Theux (Luik) 01/08/2018
26/06/2018 Dentergem (West-Vlaanderen) 07/08/2018
26/06/2018 Hélécine (Waals Brabant) 02/08/2018
27/06/2018 Zoutleeuw (Vlaams Brabant) 02/08/2018
27/06/2018 Erpe-Mere (Oost-Vlaanderen) 26/07/2018
06/07/2018 Morlanwelz (Henegouwen) 27/07/2018
13/07/2018 Beersel ( Vlaams-Brabant) 21/08/2018
16/07/2018 Eeklo (Oost-Vlaanderen) 14/08/2018
16/07/2018 Ninove (Oost-Vlaanderen) 06/08/2018
20/07/2018 Lessines (Henegouwen) 04/09/2018
20/07/2018 Meix-devant-Virton (Luxembourg) 10/08/2018
31/07/2018 Momignies (Henegouwen) 21/08/2018





Naar boven


Maatregelen

 

Datum Onderwerp Documenten
28/01/2019 Maatregelen van kracht in gans België Maatregelen NEW
03/12/2018 Bijlage 1 - Vaccinatiebewijs voor de houders geregistreerd in Sanitel Bewijs
03/12/2018 Bijlage 2 - Vaccinatiebewijs voor de houders niet geregistreerd in Sanitel Bewijs




Naar boven


Wetgeving

 

Ministrieel besluit van 22 november 2018 tot wijziging van het ministerieel besluit van 24 juli 2018 houdende dringende maatregelen betreffende de bestrijding van de ziekte van Newcastle (B.S. van 03/12/2018)

(Nummer NUMAC - 2018032338 - voor de gecoördineerde wetgeving)

Ministrieel besluit van 24 juli 2018 houdende dringende maatregelen betreffende de bestrijding van de ziekte van Newcastle (B.S. van 01/08/2018)
(Nummer NUMAC - 2018031576 - voor de gecoördineerde wetgeving)

Koninklijk besluit van 25 juni 2018 tot vaststelling van een identificatie- en registratieregeling voor pluimvee, konijnen en bepaald hobbypluimvee (B.S. van 04/07/2018)

(Nummer NUMAC - 2018031294 - voor de gecoördineerde wetgeving)

Koninklijk besluit van 10 juni 2014 betreffende de voorwaarden voor het vervoer, het verzamelen en het verhandelen van landbouwhuisdieren (B.S. van 08/07/2014)

(Nummer NUMAC - 2014018225 - voor de gecoördineerde wetgeving)

Koninklijk besluit van 28 november 1994 betreffende de bestrijding van de ziekte van Newcastle (B.S. van 11/02/1995)
(Nummer NUMAC - 1995016192 - voor de gecoördineerde wetgeving)
Ministerieel besluit van 25/01/1993 houdende reglementering van de vaccinatie tegen pseudovogelpest en tot wijziging van het ministerieel besluit van 04/05/1992 houdende tijdelijke maatregelen ter bestrijding van de pseudovogelpest (B.S. van 26/01/1993)
(Nummer NUMAC - 1993016016 - voor de gecoördineerde wetgeving)
Ministerieel besluit van 4 mei 1992 houdende tijdelijke maatregelen ter bestrijding van de pseudovogelpest (B.S. van 05/05/1992)
(Nummer NUMAC - 1992016065 - voor de gecoördineerde wetgeving)
Onze opdracht is te waken over de veiligheid in de voedselketen en de kwaliteit van ons voedsel, ter bescherming van de gezondheid van mens, dier en plant.

Afdrukbare versie   |   Laatst bijgewerkt op 23.04.2019    |   Naar boven
Gebruiksvoorwaarden & disclaimer   |   Copyright © 2002- FAVV-AFSCA - Alle rechten voorbehouden   |   Extranet