Blackhead (histomoniasis, zwartekoppenziekte of maladie de tête noire) is een ziekte die veroorzaakt wordt door het eencellige micro-organisme Histomonas meleagridis . Dit organisme overleeft in een tussengastheer, de spoelworm Heterakis gallinarium, en verspreidt zich via de eieren ervan. Deze spoelworm wordt onder meer gevonden in regenwormen en insecten.
Histomonas komt voor bij kalkoenen, pauwen, fazanten, kwartels, korhoenders, patrijzen en kippen. De ziekte heeft vooral bij kalkoenen erge gevolgen en kan daar tot 100% sterfte aanleiding geven. Vooral jongere kalkoenen (tot 20 weken oud) zijn gevoelig voor de ziekte. Kippen besmet met H. meleagridis worden meestal niet ziek, maar kunnen wel drager zijn en de ziekte verspreiden.
Symptomen zijn:
-
afname voederopname en gewichtsverlies
-
futloosheid en depressie
-
verward verenkleed
-
diarree, geelachtige ontlasting
-
donkere verkleuring van de kop (blackhead)
-
post mortem: lesies op lever en (blinde)darm
De incubatietijd bedraagt ongeveer 10 dagen.
De ziekte wordt verspreid via de uitwerpselen van besmette dieren of besmet strooisel, voeder en water. Histomonas overleeft in de tussengastheer en in de eitjes van spoelwormen. Deze eitjes zijn uiterst resistent tegen warmte, kou en ontsmettingsmiddelen.
Blackhead levert geen enkel gevaar op voor de volksgezondheid.
Behandeling
De EU heeft sinds 31 maart 2003 het gebruik van het middel Nifursol verboden wegens zijn kankerverwekkende eigenschappen. Momenteel zijn er daardoor geen toegelaten preventieve of curatieve middelen tegen blackhead beschikbaar.
Preventieve maatregelen
De preventieve maatregelen bestaan uit hygiënemaatregelen:
-
pluimveesoorten gescheiden houden
-
ontwormen
-
zonnige, droge buitenloop
-
mest verwijderen uit buitenloop
-
drink- en voederplaatsen regelmatig verplaatsen
Blackhead is geen aangifteplichtige ziekte in België.
